ORLEN TERMIKA S.A. i Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. podpisały umowy, w ramach których powstaną jedne z największych instalacji pomp ciepła na ściekach w Unii Europejskiej. Będą one współpracować z Elektrociepłowniami Siekierki, Żerań oraz Pruszków.
– „Naszym celem do 2035 roku jest całkowita rezygnacja z węgla do produkcji ciepła. Chcemy wykorzystywać technologie mniej obciążające środowisko, a odzysk ciepła z ścieków to kolejny krok w stronę gospodarki obiegu zamkniętego. Zamiast wykorzystywać paliwo do produkcji ciepła, energia cieplna zostanie pobrana z już dostępnego źródła – ścieków” – zaznacza Andrzej Gajewski, prezes zarządu ORLEN TERMIKA S.A. – „Wykorzystamy potencjał naszych firm, żeby pokryć ciepłem produkowanym w pompach ciepła zasilanych ściekami około 10% potrzeb cieplnych warszawskiej sieci ciepłowniczej, co przekłada się na ogrzanie około 275 tysięcy warszawskich mieszkań. Ilość ciepła z planowanych instalacji pomp ciepła na ściekach odpowiada zapotrzebowaniu systemów ciepłowniczych takich jak te we Włocławku lub Olsztynie. W długoterminowej perspektywie może mieć to pozytywny wpływ na ceny ciepła w Warszawie i Pruszkowie” – dodaje prezes Gajewski.
Pompy w lokalizacjach: EC Siekierki, OŚ „Pruszków” i w Przepompowni ścieków surowych „Żerań” są planowane do uruchomienia w IV kwartale 2029 roku; w przypadku pomp w OŚ „Czajka” rok później. Sumaryczna moc cieplna pomp ciepła wybudowanych w pierwszym etapie, tj. do końca 2030 r. wyniesie około 182 MWt. W przyszłości, po rozbudowie w horyzoncie roku 2034, moc cieplna wzrośnie do blisko 250 MWt. Będą to jedne z największych inwestycji w technologię pomp ciepła z odzyskiem ze ścieków komunalnych w Europie.
Największym projektem opartym o odzysk ciepła ze ścieków oczyszczonych będzie budowa pomp ciepła w OŚ „Czajka” o planowanej docelowej mocy ok. 120 MWt. Szacowana roczna produkcja ciepła wyniesie do 1 300 000 GJ, co pozwoli zasilić około 108 tysięcy warszawskich gospodarstw domowych. Natomiast projekt w Przepompowni ścieków „Żerań” o mocy ok. 50 MWt i szacowanej rocznej produkcji ciepła na poziomie do 1 000 000 GJ będzie największą w Europie instalacją opartą o odzysk ciepła ze ścieków surowych.
Szacowane nakłady inwestycyjne na program zabudowy pomp ciepła w EC Siekierki, OŚ „Pruszków”, Przepompowni ścieków surowych „Żerań” oraz OŚ „Czajka” wyniosą 1,7 mld PLN. W celu budowania finansowania dla projektów PGNiG TERMIKA złożyła do Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wnioski o dofinansowanie dla projektów pomp w EC Siekierki, OŚ „Pruszków” i Przepompowni ścieków surowych „Żerań” w ramach programu priorytetowego „OZE – źródło ciepła dla ciepłownictwa”.
Budowa instalacji pomp ciepła opartych o odzysk ciepła ze ścieków będzie miała istotny wpływ na osiągnięcie wyznaczonych celów strategicznych dla segmentu ciepłowniczego w GK ORLEN, tj. odejście od spalania węgla, zmniejszenie intensywności emisji oraz utrzymywanie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego. Realizowane projekty w pompy ciepła z odzyskiem ze ścieków zbudują portfel zdolności wytwórczych ORLEN TERMIKA w oparciu o technologię bezemisyjną. Dzięki realizacji projektów średnioroczna redukcja emisji CO2 z zakładów ORLEN TERMIKA w okresie 2030-2050 wyniesie ok. 320 tys. ton rocznie, co stanowi około 6,5% sumarycznej emisji CO2 w roku 2023. Sumaryczna redukcja emisji CO2 w okresie do 2050 r. wyniesie około 6,4 mln ton. Projekty budowy pomp ciepła są kluczowymi inwestycjami w Planach Neutralności Klimatycznej ORLEN TERMIKA, których celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej w perspektywie 2050 roku.
Pompy ciepła na ściekach działają na podobnej zasadzie jak inne typy pomp ciepła, ale wykorzystują ciepło zawarte w ściekach jako źródło energii. Ścieki, które mają wyższą temperaturę niż otoczenie, przepływają przez wymiennik ciepła w pompie. Wymiennik pobiera ciepło ze ścieków i przekazuje do czynnika chłodniczego w pompie ciepła. Czynnik paruje, absorbując ciepło. Gazowy czynnik chłodniczy jest sprężany w sprężarce, co podnosi jego temperaturę. Gorący gaz przepływa przez skraplacz, gdzie oddaje ciepło do systemu grzewczego (w tym przypadku do miejskiej sieci ciepłowniczej). Czynnik chłodniczy wraca do wymiennika ciepła, aby ponownie pobrać ciepło ze ścieków i cykl się powtarza.
Od lewej: Ireneusz Majszczyk, Renata Tomusiak MPWiK, Andrzej Gajewski, Jacek Śliwczyński ORLEN TERMIKA S.A.
